İsviçre Hakkında 15 Sıra Dışı Bilgi: Başkenti Olmayan Ülke

İsviçre’yi çoğumuz çikolata, saat ve kartpostal manzaralarıyla tanıyoruz. Oysa belgeselimiz için yaptığımız araştırmada, bu küçük ülkenin işleyişinin ne kadar sıra dışı olduğunu gördük. Bu yazıda videodaki gerçeklerden en ilginç 15’ini seçtik ve her birinin gezgin olarak sizin için ne anlama geldiğini de ekledik. Ülkeyi gezmeyi planlıyorsanız İsviçre gezi rehberimize de göz atın.

Devlet ve toplum

1. Resmî bir başkent yok. Hükümet Bern’de oturur ama anayasa Bern’i “federal şehir” olarak tanımlar. İsviçreliler bilinçli olarak tek bir merkezi öne çıkarmaktan kaçınır.

2. Tek bir devlet başkanı yok. Ülkeyi yedi üyeli Federal Konsey yönetir; “Konfederasyon Başkanı” unvanı üyeler arasında her yıl el değiştirir.

3. Doğrudan demokrasi gündelik hayatın parçası. İsviçreliler yılda birkaç kez ulusal referanduma gider; yerel düzeyde bu sayı daha da fazladır. Bazı kantonlarda halk meydanda el kaldırarak oy kullanır.

4. Kadınlar federal düzeyde oy hakkını 1971’de kazandı. Avrupa’nın en geç örneklerinden biri. Bir kanton, Appenzell Innerrhoden, ancak 1990’da mahkeme kararıyla bu hakkı tanımak zorunda kaldı.

5. Tarafsızlık geleneği iki yüzyıllık. İsviçre’nin tarafsızlığı 1815 Viyana Kongresi’nde uluslararası olarak tanındı. Kızılhaç da 1863’te Cenevre’de kuruldu; bayrağının İsviçre bayrağının renk değiştirmiş hâli olması tesadüf değil.

Dört dil, dört kültür

6. Dört resmî dil var. Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Romanşça. Romanşçayı nüfusun çok küçük bir kısmı konuşur ama dil anayasal güvence altındadır.

Gezgin olarak: Trenle bir saat yolculuk ettiğinizde anonsların, tabelaların ve menülerin dili değişebilir. Cenevre’de “merci”, Zürih’te “merci vielmal”, Lugano’da “grazie” duyarsınız.

7. Kare bayrak. İsviçre bayrağı, Vatikan’ınkiyle birlikte dünyadaki iki kare ulusal bayraktan biridir.

Mühendislik ve dağlar

8. Dünyanın en uzun demiryolu tüneli İsviçre’de. Alpler’in altından geçen Gotthard Ana Tüneli 57 kilometre uzunluğundadır.

9. Avrupa’nın en yüksek tren istasyonu burada. Jungfraujoch istasyonu yaklaşık 3.450 metre yükseklikte. Yolculuğun kendisi bir deneyim, ama bu trenler genellikle standart pasoların kapsamında değil; İsviçre rehberimizdeki ulaşım notlarına göz atın.

10. Herkese sığınak yasası. İsviçre’de uzun yıllardır, nüfusun tamamına yetecek kadar sığınak kapasitesi bulunmasını öngören bir düzenleme var. Pek çok evin bodrumunda bir sığınak odası bulunur; bazıları depo olarak kullanılır.

11. Şelaleler vadisi. Lauterbrunnen Vadisi’nde onlarca şelale bulunur; belgeselde gördüğünüz 72 şelale anlatısı da buradan gelir. Staubbach Şelalesi köyün hemen üzerinden dökülür.

Gündelik hayatın ilginç kuralları

12. Tek başına kobay beslemek yasak. İsviçre hayvan refahı mevzuatı, sosyal hayvan kabul edilen kobayların yalnız tutulmasını yasaklar. Benzer kurallar başka sosyal hayvanlar için de geçerlidir.

13. Pazar günü sessizdir. Pazar günleri ve gece saatlerinde gürültü yapmak, çim biçmek veya cam şişeleri geri dönüşüme atmak bazı yerlerde hoş karşılanmaz, hatta kurallarla sınırlandırılır.

Gezgin olarak: Kiralık dairede kalıyorsanız akşam geç saatte çamaşır makinesi çalıştırmadan önce ev kurallarını okuyun.

14. Kişi başına çikolata tüketiminde dünyanın zirvesinde. İsviçreliler yılda kişi başı en çok çikolata tüketen halklar arasında. Fabrika ziyaretleri ve tadım turları birçok şehirde mümkün.

15. Web’in doğduğu yer. Cenevre yakınlarındaki CERN’de 1989’da World Wide Web fikri ortaya atıldı. Bugün CERN’in ziyaretçi merkezi gezilebiliyor.

Bu bilgilerin size faydası

İsviçre’nin dakik, kurallı ve çok kültürlü yapısı gezinizi doğrudan etkiler: trenler saniyesinde kalkar, kurallara uyum beklenir ve aynı gün birkaç dil kullanmanız gerekebilir. Bunu bilmek hem rahat seyahat etmenizi hem de yerel halkla daha kolay iletişim kurmanızı sağlar. Videonun tamamında 41 gerçeğin hepsini bulabilirsiniz.