Fas, Türkiye’den yalnızca birkaç saatlik uçuşla bambaşka bir dünyaya geçmenin en kolay yollarından biri. Belgeselimizin başlığında renklerden söz etmemizin sebebi var: Marakeş’in kızıl surları, Şafşavan’ın mavi sokakları, Sahra’nın altın rengi kum tepeleri ve çarşılardaki baharat yığınları. Bu rehberde bu renkleri tek bir rotada birleştirdik.
Marakeş: Kızıl şehir
Çoğu Fas gezisi Marakeş’te başlar. Şehrin kalbi olan Cemaa el-Fna meydanı, gündüz meyve suyu tezgâhları, akşam ise dumanı tüten yemek çadırları ve sokak sanatçılarıyla dolar. Meydanın çevresindeki çarşılar (souk) labirent gibidir; kaybolmak işin bir parçası.
Görülmesi gereken diğer yerler: Kutubiye Camii’nin minaresi, Saadi Türbeleri, Bahia Sarayı’nın çini ve ahşap işçiliği ve mavi renkleriyle ünlü Majorelle Bahçesi. Marakeş turları için: Fas aktiviteleri.
Atlas Dağları ve kasbahlar
Marakeş’ten güneye giden yol, karlı zirveleriyle Yüksek Atlas dağlarını aşar. Yolun üzerindeki Ait Ben Haddou, kerpiçten yapılmış müstahkem köyüyle UNESCO listesinde ve pek çok filmde set olarak kullanılmış bir yer. Ouarzazate ve Todra Kanyonu da çöl yolculuğunun klasik durakları.
Sahra Çölü: Merzouga
Fas gezisinin en unutulmaz anı, Erg Chebbi kum tepelerinde, Merzouga yakınlarında geçirilen bir gece olabilir. Develerle gün batımına doğru yürüyüş, çöl kampında yıldızlarla dolu bir gökyüzü ve kum tepelerinden izlenen gün doğumu. Çöl gecelerinin yazın bile serinleyebileceğini unutmayın.
Fes: Ortaçağın yaşayan şehri
Fes el-Bali, dar sokakları, medreseleri ve zanaat atölyeleriyle ortaçağdan kalma bir şehri yaşatıyor. Deri boyahaneleri (Chouara Tabakhanesi) yukarıdaki teraslardan izlenir. Bu terasların çoğu deri dükkânlarına aittir ve ziyaret sonrası alışveriş beklentisi olabilir. Medinada yönünüzü kaybetmemek için ilk gün lisanslı bir rehberle gezmek iyi bir fikir.
Şafşavan: Mavi şehir
Rif Dağları’nın eteğindeki Şafşavan, her tonu maviye boyanmış sokaklarıyla belgeselin en fotojenik durağı. Şehir, Marakeş ve Fes’e göre çok daha sakin; birkaç gün dinlenmek ve çevredeki yürüyüş rotalarını keşfetmek için ideal.
Atlantik kıyısı
Kazablanka’da okyanusun üzerine kurulmuş II. Hasan Camii, rehberli turlarla gezilebilen nadir camilerden. Sakin bir sahil kasabası arıyorsanız rüzgârlı limanı ve beyaz-mavi medinasıyla Essaouira’yı deneyin.
Ne zaman gitmeli?
İlkbahar (mart-mayıs) ve sonbahar (eylül-kasım) idealdir. Yazın iç bölgeler ve çöl çok sıcaktır; kışın Atlas’ta kar yağar, çölde geceler soğuktur.
Ulaşım
Kuzeyde Tanca, Rabat, Kazablanka ve Fes arasında tren hattı vardır; Tanca-Kazablanka arasında hızlı tren işler. Diğer güzergâhlarda şehirlerarası otobüsler ve özel transferler kullanılır. Uçuşlar için: Fas uçuşları.
Nerede kalınır?
Medinalarda iç avlulu geleneksel konaklar olan riad’larda kalmak Fas deneyiminin parçasıdır. Arabalar medinaya giremediği için riad’ın size en yakın kapıdan karşılama yapıp yapmadığını sorun: Fas’ta riad ve oteller.
Ne yenir?
Tagine (toprak kapta ağır ateşte pişen yahni), Cuma günlerinin geleneksel yemeği kuskus, tatlı-tuzlu pastilla ve her öğünde ikram edilen naneli çay.
Örnek rota: 10 gün
- 1-3. gün: Marakeş.
- 4-6. gün: Ait Ben Haddou ve Todra üzerinden Merzouga, çölde bir gece.
- 7-8. gün: Fes.
- 9-10. gün: Şafşavan.
Sıra dışı bilgiler
- Fes'teki eski şehir (Fes el-Bali), dünyanın araç trafiğine kapalı en büyük kent alanlarından biri olarak bilinir.
- Fes'teki El-Karaviyyin, kesintisiz eğitim veren dünyanın en eski üniversitelerinden biri kabul edilir.
- Şafşavan'ın mavi boyalı sokaklarının neden mavi olduğuna dair birçok farklı anlatı vardır; kesin tek bir açıklaması yoktur.
- Fas'ta hem Akdeniz hem Atlantik kıyısı, hem 4.000 metreyi aşan Atlas zirveleri hem de Sahra'nın kum tepeleri bulunur.
- Tagine, yemeği pişirdiği konik kapaklı toprak kabın adıdır.
Dikkat edilmesi gerekenler ve turist tuzakları
- Medinalarda size "bu yol kapalı" deyip yön gösteren gönüllü "rehberler" genellikle sonunda ücret ister ya da sizi bir dükkâna götürür.
- Marakeş'teki Cemaa el-Fna meydanında yılan oynatıcıları ve kına yapanlar fotoğraf veya hizmet sonrası yüksek ücret isteyebilir; fiyatı önceden netleştirin.
- Çarşıda pazarlık normaldir; ilk söylenen fiyat genellikle başlangıç noktasıdır.
- Kırsalda ve dini mekânlarda omuzları ve dizleri kapatan kıyafetler tercih edin; insanları izinsiz fotoğraflamayın.
- Camilerin büyük kısmına Müslüman olmayan ziyaretçiler giremez; Kazablanka'daki II. Hasan Camii gibi istisnalar vardır.
Vize ve giriş
Türk vatandaşları uzun süredir kısa süreli turistik ziyaretlerde Fas'a vizesiz girebiliyor. Kurallar değişebileceği için seyahatten önce güncel durumu Dışişleri Bakanlığı'ndan doğrulayın.
Vize ve giriş kuralları sık değişir. Yola çıkmadan önce mutlaka ilgili ülkenin resmî kaynaklarından ve T.C. Dışişleri Bakanlığı’ndan güncel bilgiyi doğrulayın.
Sıkça sorulan sorular
Fas'ta kaç gün gerekir?
Marakeş, Atlas Dağları, Sahra, Fes ve Şafşavan'ı kapsayan klasik bir rota için en az 8-10 gün ayırın.
Sahra'ya nasıl gidilir?
Marakeş veya Fes'ten Merzouga ya da Zagora'ya giden 2-3 günlük turlar en yaygın yöntemdir; yol uzundur ama Atlas geçidi ve kasbahlar yolculuğun parçasıdır.
Fas kadın gezginler için uygun mu?
Pek çok kadın gezgin Fas'ı rahatça geziyor; yine de muhafazakâr giyinmek, ısrarcı ilgiyi kararlı ama kibar şekilde reddetmek ve gece tenha sokaklardan kaçınmak önerilir.
