Doğu Anadolu, Türkiye’nin en geniş ve en yüksek bölgesi; aynı zamanda gezginler için en çok “keşke daha önce gelseydim” dedirten yerlerden biri. Videomuzda bölgede mutlaka görülmesi gereken 39 yeri derledik: Ani Harabeleri’nden Akdamar Adası’na, Çıldır Gölü’nden çok daha fazlasına. Bu yazıda bu yerleri, gerçekçi bir yol planı içinde nasıl gezebileceğinizi anlatıyoruz. Çünkü Doğu Anadolu’da asıl mesele ne göreceğiniz değil, mesafeleri nasıl yöneteceğiniz.
Önce şunu bilin: Mesafeler büyük
Doğu Anadolu’daki şehirler arasında saatlerce süren yolculuklar olağandır ve yolların bir kısmı dağ geçitlerinden geçer. Kış aylarında kar ve buzlanma, yaz aylarında ise yol çalışmaları süreyi uzatabilir. Bu yüzden bölgeyi tek seferde bitirmeye çalışmak yerine, aşağıdaki gibi rotalara bölmek çok daha keyifli bir deneyim sunar.
Rota 1: Kars ve çevresi
Kars, Doğu Anadolu gezisine başlamak için en popüler şehirlerden biri. Rus ve Osmanlı dönemlerinden kalma taş binaları, kalesi ve kendine özgü mutfağıyla şehir başlı başına ilgi çekici.
Ani Harabeleri, Kars’ın yaklaşık 45 kilometre doğusunda, Arpaçay vadisinin kenarındaki bir platoda yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki ortaçağ kentidir. Katedral, kiliseler, cami ve surların kalıntıları, kentin bir zamanlar ne kadar büyük olduğunu gösterir. Alan geniş ve gölgesizdir; yanınıza su ve şapka alın.
Çıldır Gölü, Kars’ın kuzeyinde, Ardahan sınırında yer alır. Göl kışın donar ve üzerinde atlı kızak turları ve buz altından balık avı gibi geleneksel etkinlikler yapılır. Yazın ise yeşil çayırların ortasında sakin bir göl manzarası sunar.
Kars’a ulaşımın en romantik yolu, Ankara-Kars arasında çalışan Doğu Ekspresi. Uzun ama manzaralı bu tren yolculuğu, özellikle kış aylarında çok popüler; biletler hızla tükenebiliyor, erken plan yapın.
Rota 2: Ağrı ve Doğubayazıt
İshak Paşa Sarayı, Doğubayazıt’ın tepesinde, Ağrı Dağı manzarasına bakan, Osmanlı döneminin en etkileyici saray yapılarından biri. Taş işçiliği ve farklı mimari üslupları bir araya getirmesiyle tanınır.
Ağrı Dağı, Türkiye’nin en yüksek dağı. Tırmanış için izin ve deneyimli rehber gerekir; ancak sadece manzarasını görmek için bile Doğubayazıt’a gelmeye değer. Açık havalarda dağın zirvesi kilometrelerce öteden görülür.
Rota 3: Van ve çevresi
Van Gölü, Türkiye’nin en büyük gölü ve sodalı suyuyla bilinir. Gölün güney kıyısındaki Akdamar Adası’na tekneyle ulaşılır; adadaki ortaçağ kilisesi, taş kabartmalarıyla bölgenin en önemli tarihi yapılarından biri.
Van Kalesi, gölün kıyısında yükselen kayalık üzerinde, Urartu dönemine uzanan geçmişiyle görülmeye değer. Gün batımında kaleden göl manzarası çok etkileyicidir.
Muradiye Şelalesi, Van’ın kuzeydoğusunda, özellikle ilkbaharda kar suları eridiğinde en coşkulu halini alır.
Nemrut Krater Gölü, Bitlis’in Tatvan ilçesi yakınında, sönmüş bir yanardağın kraterinde oluşmuş göl. Bu, Adıyaman’daki ünlü Nemrut Dağı ile karıştırılmamalı. Krater gölüne çıkan yol yazın açıktır; kışın kar nedeniyle ulaşım zorlaşır.
Van’a gelmişken mutlaka bir Van kahvaltısı yapın; otlu peynir, kaymak, bal ve sayısız çeşitle kurulan bu sofra, bölgenin en bilinen lezzet deneyimlerinden biri.
Rota 4: Erzurum ve çevresi
Erzurum, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalma eserleriyle bölgenin tarihi merkezlerinden biri. Çifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi ve Üç Kümbetler şehrin simgeleri. Kış aylarında Palandöken, Türkiye’nin en bilinen kayak merkezlerinden biri olarak öne çıkar.
Erzurum’un tescilli lezzeti cağ kebabı ve kadayıf dolması, şehirde mutlaka denenmesi gerekenler arasında.
Rota 5: Malatya ve Elazığ
Bölgenin batısındaki Malatya, kayısısıyla bilinir; Arslantepe Höyüğü ise UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren önemli bir arkeolojik alandır. Elazığ’daki Harput, eski kent dokusu ve manzarasıyla görülmeye değer.
Ne zaman gitmeli?
Doğu Anadolu’da mevsim seçimi, ne görmek istediğinize bağlı:
| Mevsim | Ne için ideal? |
|---|---|
| Kış (aralık-şubat) | Donmuş Çıldır Gölü, Doğu Ekspresi, Palandöken’de kayak |
| İlkbahar (mayıs-haziran) | Şelaleler, yeşillenen yaylalar |
| Yaz (temmuz-ağustos) | Nemrut Krater Gölü, Ani, yüksek yaylalar, rahat yol koşulları |
| Sonbahar (eylül-ekim) | Daha az kalabalık, ılıman hava |
Kış aylarında sıcaklıklar çok düşebilir; uygun kıyafet ve kış lastiği şart.
Ulaşım ve konaklama
Kars, Van, Erzurum, Ağrı ve Malatya gibi büyük şehirlerin havalimanları var. Uçuşları karşılaştırmak için: Doğu Anadolu uçuşları. Şehirler arasında ise otobüs veya kiralık araç kullanılabilir; araç kiralayacaksanız yol ve hava durumunu her gün kontrol edin. Konaklama için her rotanın merkez şehrini üs olarak seçmek en pratik yöntem: Kars, Van ve Erzurum otelleri.
Rehberli turlar ve Doğu Ekspresi paketlerini karşılaştırmak için: Doğu Anadolu turları.
Yanınıza alın
Termal içlik ve kalın mont (kışın), güneş kremi ve şapka (yazın yüksek rakımda güneş çok etkilidir), nakit para (küçük yerleşimlerde) ve şarj aleti.
Son söz
Doğu Anadolu, acele edilmeyecek bir bölge. Videomuzdaki 39 yerin hepsini tek seyahatte görmek mümkün değil; ama bir rotayı seçip hakkını vererek gezdiğinizde, bölgenin neden bu kadar çok gezgini geri çağırdığını anlayacaksınız.
